آیچوب,دکوراسیون,هنر های چوبی,ابزار,

ابزار نجاری,نجاری مدرن,چوب,رنگ چوب

عوامل موثر بر معماری ایران ( 3 )

عوامل موثر بر معماری ایران,معماری ایرانی,مقاله در مورد معماری,معماری,معماری,معماری در ایران,نشانه های معماری ایرانی,

عوامل موثر بر معماری ایران,معماری ایرانی,مقاله در مورد معماری,معماری,معماری,معماری در ایران,نشانه های معماری ایرانی,

.

به نام خدا

در بيان سوم قصد برسي اوليه عوامل موثر بر معماري ايران را داريم . پس از آشنايي كلي به برسي جزيي تر آن ميپردازيم.با ما در ادامه ی نوشته همراه باشید

.

.

.

كشور پهناور ايران به مساحت 1648000  در شرق قاره آسيا در خاورميانه بالاي خط استوا نزديك به قاره اروپا و افريقا كه بر روي صفحه هاي زمين ساختي اوراسيا و عربستان قرار دارد. از بهم فشرده شدن اين دو صفحه رشته كوه زاگرس از شمال غرب تا حدود جنوب و جنوب شرق ادامه ميابد و از گسل البرز رشته كوه هاي البرز از شمال غرب تا شمال شرق وجود دارند. در شمال شبه درياي خزر و در جنوب خليج فارس و درياي عمان قرار كه به آب هاي آزاد راه دارند. باد هاي غالب به ايران بادهاي به ترتيب شدت مديترانه اي از شمال غرب ، بادهاي غربي و بادهاي جنوب غربي و بادهاي شمال شرقي و جنوب شرقي ميباشند. در تمام مناطق كوهستاني و كوهپايه اي و دشت ها رود خانه ها ريشه دوانده اند و بعضي از انها تالاب يا درياچه اي را شكل داده اند. دشت كوير و كوير لوت نيز نواحي مركزي  و شرقي ايران را شكل ميدهند. ميتوان اينطور نتيچه گرفت در ايران چند گونه اقليم با شرايط كاملا متفاوت و جود دارد و اين كشور چهار فصل ميباشد. و به منابع نفت و معادن مختلف كشوري غني ميباشد . ايران از لحاظ تجاري هم موقعيت مناسبي دارد چون راه زميني مناسبي براي تجارت آسيا و اروپا و افريقا به حساب مي آيد. همين عوامل  مثبت نيز باعث بسياري از مشكلات شده بطور مثال مورد حجوم قرار گرفتن از سمت سود جويان و منفعت طلبان.

مردم  ايران از ديرباز داراي مذهب بوده اند و عقايد خاص و بالايي داشته اند و فرهنگ غني اي در آنها جاري بوده و هست. فرهنگ ايراني از تاريخ و تمدن ان نشات ميگيرد. از تفكر انديشمندان بزرگي كه در اين خاك متولد شده اند و از درس هايي كه در برهه هاي زماني مختلف به دست اوردند.

پس مسائلي كه در ايران مورد توجه قرار ميگيرند را بطور كلي ميتوان به شاخه هاي زير تقسيم بندي كرد.

زلزله خيز بودن ايران

سيل در مناطق پر بارش

كم آبي در مناطق خشك

نبود بافت گياهي مناسب زندگي بشر و حاصل خيزي كم خاك در اکثر مناطق

نياز به راه هاي ارتباطي مناسب برقراري ارتباط شهرهاي مختلف و كشور هاي همسايه

بافت گياهي مناسب و زمين حاصل خيز در شمال و برخی مناطق دیگر کشور

عوامل تهديد آميز و عوامل مفيد از سوي كشور هاي همسايه

مذهب

فرهنگ ايراني( وابسته به فرهنگ قوميت هاي مختلف ايراني )

انديشمندان و فيلسوفان بزرگ كه سر منشا تحولات بزرگي بودند

مصالح ساخت در دسترس

شرايط اقتصادي

هنر منحصر به فرد ايراني كه در هر منطقه خاص خود ميباشد.

ساخت  بدون قاعده و نظم

 

 

 

 

حال به به بيان راهكار هاي اجرا شده در ايران ميپردازيم

پايداري سازه در برابر زلزله

استفاده از گنبد ها و قوس ها:

گنبد ها و قوس ها توانايي جذب نيروهاي خارجي و انتقال آنها به اجزاي اصلي را دارند. از اين رو از دير باز بطور كاملا هوشمندانه اي از اين عنصر در سازه هاي ايراني استفاده شده و تا به امروز استفاده از گنبد در سراسر ايران مشاهده ميشود.

يكپارچگي در سازه:

بكار گيري شناژهاي طولي و عرضي  و در ارتفاع  و يا چيدمان مصالح با نظم و ترتيب خاصي كه در يكديگر بافته شوند.

(از اين دسته چينش آجر ، گيردار كردن چوب ، سنگ چين راه ها و … را ميتوان نام برد)

استفاده از اسكلت سازه اي:

امروزه تقريبا  تمام ساختمان ها داراي اسكلت اصلي ميباشند. اسكلت در ساختمان استخوان بندي ساختمان به حساب مي ايد و هر چه محكمتر و انعطاف پذير تر باشد ساختمان محكمتر است.

سبك سازي:

شكل سبك سازي در گذشته و امروزه متفاوت است. در گذشته با كاهش دادن ارتفاع ساختمان ، حذف طبقات ، ساخت سقف هاي شيرواني و ديگر كار هاي مرسوم سازه سبك سازي ميشد. امروزه با بكار گيري مواد اوليه و مصالح مقاوم تر با حجم كمتر . بكارگيري  تكنولوژي و راهكارهاي مهندسي نيروهاي وارده  را كاهش داده و انتقال نيروها دقيق تر صورت ميگيرد و  نياز به حجم كمتري از مصالح ميباشد و اعضاي اضافي حذف ميشود. ( نئوپرن ها را در اين دسته ميتوان نام برد)

 

 

جلوگيري از سيل در مناطق پر بارش

حفظ حريم با رودخانه يا جريانهاي آبي

اولين و منطقي ترين راه حفظ حريم با جريان هاي اصلي آبي ميباشد. چون فراز و نشيب آب در بارش هاي مختلف قابل پيشبيني نميباشد.

ساخت در مناطق مرتفع حوضه هاي آبي

برسي حوضه هاي آبي كاري دشوار است كه در گذشته كمتر صورت ميگرفته اما امروزه با عكس هاي هوايي و نقشه هايي كه تراز ارتفاعي دارند كار راحتي است.

ساخت جريانهاي انحراف كننده و يا هدايت كننده

راهكاري كه هم در گذشته مرسوم بوده و هم امروزه ساخت كانال ها و مجراهايي براي انحراف يا هدايت آب هاي سطحي است.

ساخت سد ها

سدها جز كاربردي كه عموما به آن توجه ميكنند يعني ذخيره سازي آب ميتوانند جريانهاي آبي را تا حد گنجايش خود كنترل كنند و از نظر نيز با اهميت ميباشند.

 

 

 

كم آبي در مناطق خشك

حفر چاه

حفر چاه به منظور استخراج آب زير زميني و استفاده از آن در همان محل ميباشد . پس چاه ها را در زمين هاي كشاورزي و باغ ها و در داخل ساختمان ها و اين چنين جاهايي ميتوان مشاهده كرد.

حفر قنات

حفر قنات به منظور استخراج آب هاي زير زميني و انتقال آن به مناطق ديگر ميباشد. سفره هاي زير زميني يك منطقه پس از خشك شدن مردمان آن منطقه را وادار به حفر قنات و جمع اوري آب هاي زير زميني از مناطق دور دست و انقال به مكان مشخصي ميكرد.

جمع اوري آب باران

در ايران اين روش به شيوه باستاني وجود دارد كه كيفيت آب بسيار كمي در اختيار قرار ميدهد. حفر گودال در زمين با بستر نفوذ ناپذير ( اين بستر ميتواند طبيعي يا مصنوعي باشد) و استفاده از آب باران جمع آوري شده در اين گودال ها.

مديريت آب هاي جمع اوري شده

مديريت آب نه تنها در مناطق بياباني بلكه در همه جا مهم ميباشد اما اجبار بر مردم مناطق كم آب موجب شده تا انها آب در دسترس خود را به بهترين شكل استفاده كنند. ميتوان از قديمي ترين آبياري هاي قطره اي و زهكشي هاي سفالي كه مانع نفوذ آب به خاك ميشد را در مناطق كم آب ايران ديد.

نبود بافت گياهي مناسب زندگي بشر و حاصل خيزي كم خاك

بافت گياهي كم در مناطق كم آب يا مناطق با خاك نامناسب مشاهده ميشود كه برآورده كردن آب به روش هاي حفر چاه و قنات و جمع آوري آب باران و استفاده بهينه از آب ميباشد . خاك را هم با مواد معدني و عالي و تغير تركيبات و بافت خاك قابل اصلاح است. پس ميتوان نتيجه گرفت داشتن بافت گياهي در اين مناطق كار سخت و پر هزينه اي است و بدون دليل محكمي گياهي كشت و نگهداري نميشود.

 نياز به راه هاي ارتباطي مناسب برقراري ارتباط شهرهاي مختلف و كشور هاي همسايه

راه هاي ارتباطي شريانهاي حياطي يك جامعه ميباشند. راه در مناطق كوهستاني پر پيچ خم براي تامين شيب و شامل سازه هايي چون پل ها و تونل ها ميباشند و در مناطق بدون پستي بلندي تقريبا صاف و ميباشند بطوري كه براي رسيدن از نقطه اي به نقطه ي ديگر كوتاهترين مسير را طي ميكنيد. در مناطق كوهستاني و كوهپايه اي و مرزي تعداد مسير هاي ارتباطي بيشتر از مناطق كويري و كم جمعيت ميباشد.

نياز به بنادر كارامد در كشور ما بسيار قابل لمس است. ترمينال هاي راه هاي دريايي ميباشند. راه هاي هوايي امروزه از بيخطر ترين و سريع ترين راه هاي ارتباطي ميباشند. رشد و تكامل هر سه راه ارتباطي فيزيكي بسيار مهم ميباشد.

بافت گياهي مناسب و زمين حاصل خيز

بافت گياهي مناسب و زمين حاصل خيز موجب تراكم جمعيت ميشود. تراكم جمعيت به معني نياز بيشتر، ساخت سازه هاي بيشتر ، تفكرات و نگرش هاي بيشتر و ارتباطات بيشتر و پيچيدگي بيشتر ميباشد.

عوامل تعديد آميز و عوامل مفيد از سوي كشور هاي همسايه

عوامل تهديد آميز از سوي كشور هاي همسايه موجب تخريب علم و فرهنگ و هنر ميشود مانند هجوم نظامي، عوامل مخرب زيست محيطي ، قاچاق و …

عوامل مفيد از سوي كشور هاي همسايه  موجب رشد و پويايي ميشود مانند ورود فرهنگ و هنر آن كشور ،ورود تكنولوژي ، تجارت با ديگر كشورها و رشد اقتصادي و تامين منابع طبيعي كه كمتر در دسترس ما ميباشد.

مذهب

ايرانيان از دوران باستان مذهب و آيين هاي خاص خود را داشتند. مذهب شكل دهنده بخش عمده اي از باور ها ي آدمي است و آدمي به آنچه كه باور دارد عمل ميكند. بيشتر اثر خود را در حريم هاي شخصي نشان ميدهد در مكان هاي عمومي تاثيرات كلي تر دارد. مكان هاي مقدس هميشه سر لوحه ساختار و معماري مذهبي ميباشند.

مصالح ساخت در دسترس

در اكثر ساخت ساز ها از مصالح نزديك به محل ساخت استفاده ميشود . اين امر به دو دليل عدم اگاهي بوميان از مصالح و تكنولوژي هاي ديگر مناطق و مقرون به صرفه نبودن براي سازنده ميباشد.

شرايط اقتصادي

فاكتور هايي چون نياز به كار و درآمد موجب شكل گيري بافت جديد ميشود وابسته به نوع فعاليت، مقدار بودجه ای که در ساخت و ساز هزينه ميشود ، وابسته به شرايط اقتصادي است.هر چه شرايط اقتصادي قوي تر باشد از مصالح تكنولوژي و مهندسين و ابزار بهتري ميتوان بهره برد و كيفيت بيشتري ميتوان بدست اورد.

هنر منحصر به فرد ايراني كه در هر منطقه خاص خود ميباشد.

در هر منطقه هنر هاي دستي كه آذين بخش فضاي داخلي و حريم خصوصي ميباشد رشد كرده و چشم نواز ميباشد. و در بعضي موارد كار آمد و در بعضي موارد تنها چشم نواز ميباشند.

ساخت  بدون قاعده و نظم

سر در گمي ساخت ساز به دليل حجم بالاي سازندگي و مديريت و نظارت ضعيف بر اين ساخت و ساز ها و در برخي موارد قوانين ضعيف اين بي نظمي را به وجود اوده اند.

براي راحتي مطالعه سعي بر كوتاه نويسي شده . در آينده هر يك از اين عوامل جدا گانه در ايران برسي ميشوند.

سپاس از مهندس دوزنده بابت نگارش این مطلب.

www.ichoob.ir

.

.

نویسنده: آیچوب

شما هم دیدگاه خود را در مورد این نوشته بیان کنید.

نوشته های مشابه

دیدگاه ها

دیدگاه خودتان را ارسال کنید

منتظر نظر شما در خصوص این مطلب هستیم:

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیشنهاد آیچوب
جدیدترین عناوین
پر بازدیدترین ها